Paragraaf Financiering

In deze paragraaf wordt verantwoording afgelegd over de uitvoering van het beleid op het gebied van treasury. Hierbij wordt ingegaan op de manier waarop de gemeente met het aantrekken en uitzetten van geldmiddelen, zowel op korte als op langere termijn, is omgegaan. Tevens worden de risico’s in beeld gebracht en eventuele genomen maatregelen om deze risico’s te beheersen vermeld.

De advisering over en de uitvoering van de gemeentelijke financieringstaken wordt verzorgd vanuit Bedrijfsvoering Drechtsteden onderdeel van gemeente Dordrecht. Besluitvorming over de financiering blijft bij de gemeente behalve als het specifiek gemandateerd is. De toedeling van de bevoegdheden (wie autoriseert, wie voert uit) is vastgelegd in het gemeentelijke Financieringsstatuut.

Economische ontwikkelingen
De tarieven op de geldmarkt (kortlopende leningen) volgen het tarief dat de ECB hanteert met haar depositorente. Na enkele jaren van stijgingen is dit tarief in stappen van een kwart procentpunt verlaagd tot 2% op dit moment. De verwachting is dat de geldmarktrente in 2026 ongeveer gelijk zal blijven.

Het rentetarief op langlopende gemeenteleningen is de laatste maanden gestegen. De duurste leningen op dit moment zijn 30- tot 50-jarige aflossingsvrije leningen waarvan het tarief circa 4% is inclusief een liquiditeitsopslag van circa 0,9%. Kortere looptijden zoals 5 jaar met lineaire aflossing zijn een stuk goedkoper met een rentetarief van circa 2,6% inclusief een liquiditeitsopslag van circa 0,20%. De liquiditeitsopslagen zijn historisch gezien erg ruim. Een mogelijke verklaring is de toenemende overheidsschuld wereldwijd waardoor er veel vraag is naar financiering. Daarnaast bouwt de ECB zijn portefeuille staatsobligaties af.

In onderstaande grafiek is het verloop van zowel de korte als de lange rente gedurende 2025 weergegeven. Daarin komt naar voren dat de korte rente wat is gedaald en de lange rente wat is gestegen.

Bedacht moet worden dat, indien een langlopende lening daadwerkelijk wordt opgenomen er opslagen gelden bovenop het IRS-tarief zoals hierboven weergegeven. Voor een 10-jaars lening bedraagt dit op het moment van schrijven circa 40 basispunten (0,40%).

Financiering activa
De activa van de gemeente Sliedrecht zijn per 31 december 2025 als volgt gefinancierd.

Interne rente 
Voor de interne doorberekening van de rentekosten naar de investeringen hanteren we een omslagrente van 0,01%. De BBV notitie rente schrijft voor dat indien de werkelijke rentelasten die over een jaar aan taakvelden hadden moeten worden doorbelast afwijken van de rentelasten die op basis van de voorgecalculeerde renteomslag aan de taakvelden zijn toegerekend, de gemeente kan besluiten tot correctie. Correctie wordt verplicht gesteld indien deze afwijking groter is dan 25%.

In onderstaand renteschema worden de werkelijke rentelasten uiteengezet, die gezamenlijk het renteresultaat bepalen.

Er is sprake van een voordelig rente resultaat van € 449.000. Dit is het gevolg van een kasoverschot. Dit overschot levert rente op vanuit ‘de schatkist’ en vanuit kort uitgezette leningen.

Per saldo is er sprake van een afwijking van meer dan 25%, toch heeft er geen herberekening plaatsgevonden. Het verschil (van – 109%) zou lager uitvallen wanneer we een negatieve rente zouden hanteren. De negatieve rente is echter het resultaat van treasury beleid en beheer en wordt daarom niet daadwerkelijk aan de taakvelden toegerekend (bron Notitie Rente 2023 commissie BBV, pagina 4).

In 2025 zijn er voor de gemeente Sliedrecht geen nieuwe langlopende leningen aangetrokken.

De totale langlopende schuld bedroeg per 31 december 2025 afgerond € 30,7 miljoen. De gemiddelde rente over deze leningen bedroeg per eind 2025 1,30%.

De belangrijkste financiële risico’s bij de uitvoering van het treasurybeleid zijn de kasgeldlimiet, de renterisico’s en de kredietrisico’s.

Kasgeldlimiet
De kasgeldlimiet is het bedrag dat de gemeente per jaar maximaal met kort geld mag financieren. Volgens de Wet fido bedraagt deze limiet 8,5% van het totaal van de exploitatiebegroting. Gezien de omvang van de begroting 2025 (€ 102,4 miljoen) betekende dit dat de gemeente Sliedrecht haar financiële huishouding voor maximaal circa € 8,7 miljoen met kort geld mocht financieren. In onderstaande tabel is het verloop van de gemeentelijke kortlopende middelen in 2025 ten opzichte van de kasgeldlimiet weergegeven. Uit deze tabel blijkt dat de gemeente Sliedrecht deze limiet niet heeft overschreden.

Renterisico op langlopende schuld: Renterisiconorm
De renterisiconorm heeft tot doel om binnen de portefeuille aan langlopende leningen een overmatige afhankelijkheid van de rente in een zeker jaar te voorkomen. Om dat te bereiken mag het totaal aan renteherzieningen en aflossingen op grond van deze norm niet meer dan 20% zijn van het begrotingstotaal. In 2025 bedroeg de renterisiconorm van de gemeente Sliedrecht € 20,5 miljoen. Uit onderstaande berekening blijkt dat de gemeente Sliedrecht in 2025 ruim binnen de renterisiconorm is gebleven.

De gemeente Sliedrecht loopt kredietrisico op uitzettingen (o.a. verstrekte geldleningen) en leningen waarop door haar een borgstelling is afgegeven.

Het in bovenstaande tabel weergegeven bedrag aan uitzettingen per 31 december 2025 van € 2.206.000,- kan als volgt worden gespecificeerd:

• Stimuleringsfonds Volkshuisvesting:
  • VROM Startersfonds € 1.723.000;
  • Duurzaamheidsrekening € 475.000
• Diverse renteloze leningen t.b.v. lokale maatschappelijke organisaties: circa € 7.000.

Naast het zelf verstrekken van leningen staat de gemeente voor andere leningen garant. Dit betekent dat in het geval van betalingsachterstanden de gemeente uiteindelijk zal aflossen. De specificatie van afgegeven borgstellingen is als volgt:

Sinds 1 augustus 2021 geldt een nieuwe achtervangovereenkomst ten aanzien van de WSW (Waarborgsfonds Sociale Woningbouw). De wijzigingen die zijn doorgevoerd in deze nieuwe overeenkomst leidt tot een andere toerekening van de achtervangpositie aan de gemeente. Dit betekent dat als een lening voor 1 augustus 2021 is afgesloten deze voor 100% meetelt in de verdeelsleutel (dit is identiek aan de systematiek van vorig jaar). Is de lening na 1 augustus 2021 afgesloten, dan is de verdeelsleutel gelijk aan het percentage van marktwaarde van het DAEB-bezit van de betreffende corporatie dat in de gemeente Sliedrecht ligt. Daarnaast is nieuw dat de gemeente borg staat voor een obligolening. Deze lening kan worden aangesproken indien er geld nodig is om grote verliezen te dekken en de obligoheffing van corporaties niet voldoende is.

Relatiebeheer
De Bank Nederlandse Gemeenten (BNG) is huisbankier van de gemeente Sliedrecht. Naast de BNG houdt de gemeente een rekeningcourant aan bij de Rabobank.

Uitzettingen
Uitzettingen zijn binnen de Wet fido gedefinieerd als verstrekte geldleningen en beleggingen. De gemeente heeft geen beleggingen. In 2025 zijn elf kortlopende lening verstrekt aan diverse gemeenten en GR-en. Vier van deze leningen werden met Drechtstedengemeenten afgesloten als een Regiokasgeldlening. Het voordeel van het afsluiten van een kasgeldlening tussen Drechtstedengemeenten onderling is de provisie die dan niet in rekening wordt gebracht door een geldmakelaar (meestal 0,01% voor beide partijen). Naast de elf kasgeldleningen is er ook een deposito voor een half jaar geplaatst bij het Ministerie van Financiën. De kortlopende uitzettingen hadden een volume tussen € 4 miljoen en € 20 miljoen en een rentetarief tussen 1,99% en 2,60%. Deze uitzettingen hebben circa € 20.000 winst opgeleverd.

In 2025 zijn er geen nieuwe langlopende leningen verstrekt. Voor een specificatie van de totale portefeuille aan lopende uitzettingen zie verderop in deze paragraaf onder Kredietrisico's.

In 2025 mocht de gemeente bij het verplicht schatkistbankieren een bedrag van 2,0% van het begrotingstotaal buiten de Schatkist houden, het zogenoemde drempelbedrag. Het drempelbedrag mag als gemiddeld creditbedrag per kwartaal niet overschreden worden.

In onderstaande tabel staat per kwartaal aangegeven wat het gemiddelde positieve banksaldo was. Hieruit blijkt dat in 2025 het drempelbedrag van € 2.246.000 geen enkel kwartaal is overschreden.

In 2025 werd er op de schatkistrekening rente vergoed. Bij de huisbank werd creditrente vergoed bij een positief saldo en was debetrente verschuldigd bij een negatief saldo.