Aanbiedingsnota

Voorwoord

Terug naar navigatie - Aanbiedingsnota - Voorwoord

Voor u ligt de Programmabegroting 2027-2030 van de gemeente Sliedrecht. Na de gemeenteraadsverkiezingen in maart 2026 is het huidige college in juli 2026 van start gegaan. Dat maakt deze begroting het eerste planning- en controlproduct van dit college.

Op het moment van het publiceren van deze begroting wordt gewerkt aan het opstellen van de Sliedrechtse agenda voor de komende jaren. Deze agenda zal de rode draad voor het college deze bestuursperiode vormen. Het beschrijft de accenten waar ons college samen met onze organisatie, inwoners en (maatschappelijke) partners de komende jaren aan werkt. Dat maakt dat deze begroting geen uitwerking van het coalitieakkoord bevat en uitgaat van bestaand beleid. Met deze begroting kunnen wettelijke taken en lopende werkzaamheden onverminderd worden uitgevoerd terwijl de Sliedrechtse agenda verder wordt uitgewerkt.

De begroting is voor ons meer dan een financieel document alleen. Een begroting moet inzicht geven in wat we doen, waarom we dat doen en welke resultaten we willen bereiken. Daarom hebben wij ingezet op een begroting die begrijpelijk, leesbaar en transparant is. We hebben bijvoorbeeld de transparantie vergroot door de doelen in de programma’s beter te koppelen aan onze producten en middelen. De begroting voldoet daarmee niet alleen aan de wettelijke eisen, maar sluit ook beter aan bij de verantwoordelijkheid van de gemeenteraad. Dit zodat de raad in staat wordt gesteld zijn kaderstellende en controlerende rol te vervullen.

Want deze rollen zijn de komende jaren cruciaal in het gesprek over het maken van keuzes die bijdragen aan Sliedrecht. Die keuzes zijn noodzakelijk. Net als veel andere gemeenten staat Sliedrecht voor aanzienlijke financiële uitdagingen. De druk op gemeentelijke middelen neemt toe, terwijl de maatschappelijke opgaven onverminderd groot blijven. De meerjarenbegroting laat zien dat het financieel perspectief niet vanzelfsprekend sluitend is voor de komende vier jaar. Dat vraagt om realisme, bestuurlijke verantwoordelijkheid en een zorgvuldige afweging van ambities, middelen en risico's.

Tegelijkertijd geloven wij dat uitdagingen niet uitsluitend financieel van aard zijn. Achter de cijfers gaan vraagstukken schuil die onze inwoners dagelijks raken: voldoende woningen, goede zorg en ondersteuning, veilige buurten, bereikbare voorzieningen, een gezonde leefomgeving en kansen voor ondernemers, verenigingen en maatschappelijke organisaties. Juist daarom willen wij niet alleen praten over financiële tekorten, maar vooral over de vraag welke samenleving wij met elkaar willen zijn en hoe wij onze middelen zo effectief mogelijk kunnen inzetten. Dat doen we niet alleen. Samen met inwoners, ondernemers, verenigingen en maatschappelijke partners werken we aan oplossingen die aansluiten bij wat er in Sliedrecht nodig is.

Daarbij vormt brede welvaart een belangrijk kader bij het maken van keuzes voor Sliedrecht. Dat betekent dat we aandacht hebben voor de brede maatschappelijke effecten die ons handelen kan hebben, zoals op de kwaliteit van de leefomgeving, gezondheid en veiligheid, kansen voor jongeren, ondersteuning van kwetsbare inwoners, een sterk verenigingsleven en een sterke lokale economie.

Deze begroting vormt een solide basis voor 2027. Tegelijkertijd kijken wij vooruit naar de verdere uitwerking van het coalitieakkoord in de Sliedrechtse Agenda en financiële vertaling hiervan voor 2027 en verder, waarmee wij samen met de raad en de samenleving richting geven aan de toekomst van Sliedrecht. Zo werken wij aan een gemeente die niet alleen financieel gezond is, maar vooral een gemeente waar het prettig wonen, werken, leven en ondernemen is, nu en in de toekomst.

Financiële ontwikkelingen meerjarenbegroting

Terug naar navigatie - Aanbiedingsnota - Financiële ontwikkelingen meerjarenbegroting

Het verloop van het financieel meerjarenperspectief vanaf de Begroting 2026 tot de primaire begroting 2027 laat voor het jaar 2027 en voor de jaren 2028-2030 het volgende beeld zien:

De Begroting 2027 laat voor de jaren 2027 en 2028 een positief sluitend structureel begrotingssaldo zien. De jaren 2029 en 2030 sluiten met een tekort op het structureel begrotingssaldo oplopend tot ruim € 1,7 miljoen.

Onderstaand volgt een korte toelichting op de mutaties welke in de begroting zijn verwerkt. 

1 - Meicirculaire 2027
Op 16 juni jl. verscheen de CIB Meicirculaire 2026. In deze CIB wordt het effect dat optreedt als gevolg van deze circulaire toegelicht. Het effect is verwerkt in de begroting. 

2 - Niet sparen wat nog niet is gerealiseerd
In de startpositie Begroting 2027 - Meerjarenraming 2028-2030 wordt gespaard (door middel van een storting in de reserve Koers 2030) als gevolg van het verwachte overschot in de begroting 2026. Met deze mutatie wordt dit teruggedraaid. Dit omdat, als gevolg van de geschetste ontwikkelingen in de kaderbrief 2027, er geen overschot meer wordt verwacht in die jaren  

3 - Kapitaallasten
Bij de begroting wordt ook goedkeuring gevraagd op de meerjaren investeringsplanning (MIP). De hierbij behorende kapitaallasten zijn verwerkt in de begroting. Dit levert verschillen op met de eerdere begroting van de kapitaallasten. Het voordeel wordt voor het grootste deel verklaard door vertraging van projecten: IKC Valkweg (1 jaar), Sliedrecht Buiten (2 jaar), Leeghwaterstraat (2 jaar), raadhuis (1 jaar), De Hoven (1 jaar). Eventuele gevolgen van het coalitieakkoord zijn hierin nog niet verwerkt. Daarnaast valt er in 2027 € 200.000 vrij vanuit een structurele stelpost bedoeld voor de ophoging van kredieten als gevolg van inflatie. 

4 - Treasury
De aanpassing van het MIP werkt door in de behoefte aan liquide middelen. Er hoeft minder (snel) te worden geleend dan eerder aangenomen, dit leidt tot vrijval van budget dat was gereserveerd voor te betalen rente. Vanaf 2030 is de beweging omgekeerd. Het budget voor te betalen rente in 2030 is opgehoogd, omdat we verwachten dat er meer budget nodig is voor rente dan begroot. 

5 - Ontheemden Oekraïne
De bekostigingsregeling voor de ontheemden Oekraïne is vanaf 1 januari 2027 aangepast. Daar waar de gemeente Sliedrecht voorheen op basis van de normvergoeding en de gunstige huisvesting op Stationspark 200 een positief saldo kon realiseren op de opvang ontheemden Oekraïne, wordt de bekostiging vanaf 2027 op basis van werkelijke kosten en is er geen sprake meer van overschotten. Aangezien de regeling ieder jaar met 1 jaar wordt verlengd en het niet zeker is hoe lang deze duurt, begroten we deze voor 1 jaar. Vanaf 2028 zijn zowel geen lasten als geen baten begroot. Als de regeling wordt verlengd, zullen de baten en lasten opnieuw begroot worden

6 - Bedrijfsvoering Drechtsteden
Voor de Bedrijfsvoeringsorganisatie Drechtsteden wordt de begroting 2027 financieel gecorrigeerd voor de begrote afname die Sliedrecht heeft voor juridische en HRM ondersteuning. Daarnaast wordt extra ingezet op NIS2 (Network and Information Security Directive 2). NIS2 is een Europese richtlijn die is ontworpen om de cyberbeveiliging en digitale weerbaarheid binnen de Europese Unie te verhogen. Om de implementatie op te starten is een incidenteel budget nodig in 2027.? 

7 – Slagvaardige organisatie
Zoals opgenomen in de vastgestelde voorjaarsnota 2026 is een onderzoek uitgevoerd naar de noodzakelijke kosten voor ziektevervanging. Hierbij is de begroting 2026 voor het boekjaar 2026 financieel in lijn gebracht met de daadwerkelijke kosten voor ziekteverzuim. De verwachte kosten voor het ziekteverzuim in 2027 is in deze begroting eenmalig opnieuw in lijn gebracht, waar een incidenteel budget voor is opgenomen. Daarnaast worden de maatschappelijke opgaven van Sliedrecht steeds complexer en raken meerdere programma's tegelijk. Dit vraagt om een organisatie die niet alleen wendbaar is, maar ook slagvaardig. Door te investeren in strategische sturing en programmatische ondersteuning versterken we de samenhang tussen beleid en uitvoering, stellen we scherpere prioriteiten en vergroten we onze uitvoeringskracht. Hier is dan ook een structureel budget voor opgenomen.

8 - NME centrum
In verband met hogere kosten voor de personele invulling van werkzaamheden, gestegen uitvoeringskosten en extra kosten als gevolg van wijzigingen in de wijze waarop de benodigde personele capaciteit wordt georganiseerd is aanvullend budget nodig om het NME centrum blijven te kunnen exploiteren. Het heeft betrekking op het personeel voor de kinderboerderij, maar heeft direct verband met NME.

9 - Verbonden partijen
De Kaderbrief 2027 is wat betreft de verbonden partijen gebaseerd op de concept begrotingen van de verbonden partijen. Op deze concepten zijn door de gemeenteraden zienswijzen uitgebracht en vervolgens heeft in de algemene besturen besluitvorming plaatsgevonden. Hierdoor zijn er verschillen ontstaan met de begrote bedragen bij de dienst Gezondheid & Jeugd, GR Sociaal en de Veiligheidsregio Zuid-Holland Zuid.  

10 - Overig
Technische correcties als gevolg van de maximale kostendekkendheid op Afval en Riolering.

Leeswijzer

Terug naar navigatie - Aanbiedingsnota - Leeswijzer

Programmabegroting 
De programmabegroting is opgebouwd uit programma’s en paragrafen. De programma’s geven informatie over specifieke thema's en producten. De paragrafen geven informatie over de gemeente in zijn geheel en geven informatie over samenhang door de programma’s heen. Het autorisatieniveau van de gemeenteraad voor de budgetten bevindt zich op de niveaus van de programma’s. 

Programma's 
Elk programma begint met een overzicht van de thema's en producten binnen het programma, de inleiding per programma. De thema's worden vervolgens nader toegelicht, maar daarbij aandacht voor het beoogd maatschappelijk effect en beantwoording van de 3 W vragen (Wat willen we bereiken?, Wat gaan we daarvoor doen? en Wat mag dit kosten?) 
De ramingen van de baten en lasten zijn per thema en product opgenomen voor zowel 2026 als de meerjarige bedragen. Tot slot worden de bijdragen van de verbonden partijen omschreven en wordt inzicht gegeven in de baten en lasten van het programma. 

Indicatoren 
In de programmabegroting is gefocust op de verplichte indicatoren (waarstaatjegemeente.nl) welke voortvloeien uit wetgeving om trends te ontdekken en op basis daarvan nader onderzoek te doen of maatregelen te nemen. De verplichte indicatoren zijn opgenomen binnen de programma's.  

Paragrafen 
De paragrafen geven een ‘dwarsdoorsnede’ van de begroting bezien vanuit een bepaald perspectief. Veel van de paragrafen zijn hierdoor een belangrijke aanvulling op de informatie over de 
(meerjaren)begroting. Vrijwel alle paragrafen zijn wettelijk voorgeschreven vanuit het BBV. De paragrafen vormen de kaders die de raad voor het college stelt voor het beheer en de uitvoering 
van het beleid (en de begroting). De raad heeft hiermee instrumenten in handen om:

  1. de beleidslijnen van de diverse onderdelen van de financiële functie vast te stellen;
  2. de hoofdlijnen van de uitvoering te controleren. 

Financiële begroting 
De financiële begroting, bevat een aantal cijfermatige tabellen, zoals het overzicht van baten en lasten, het overzicht van incidentele baten en lasten, algemene dekkingsmiddelen, geprognosticeerde balans en de reserves en voorzieningen. 

Financiële tabellen 
We ronden bedragen standaard af op € 1.000, tenzij anders weergegeven. We noteren een bedrag met een V of een N, waarbij V staat voor ‘per saldo voordeel’ en N staat voor ‘per saldo nadeel’. Een V kan zowel lagere lasten als hogere baten betekenen. Een N kan zowel hogere lasten als lagere baten betekenen.