Omschrijving (toelichting)
We maken werk van een veerkrachtige samenleving
De grootste uitdaging is en blijft ook in 2026 om inwoners de beweging te laten maken van de gedachte 'ik heb recht op ondersteuning' naar de gedachte 'ik heb recht op een oplossing'. Ons aanbod op een hulpvraag van een inwoner kan namelijk ook iets anders zijn dan individuele ondersteuning, waar inwoners nu wel vaak een beroep op doen, ook wanneer dit niet perse de best passende oplossing is.
Aansluitend op bovenstaande kennen we nog steeds de uitdaging om van een mindset van ‘problematiseren’ naar een mindset van ‘normaliseren’ te komen. Dit is een langdurig en complex veranderproces. Op beide uitdagingen sturen wij als gemeente met name via onze partners in het Bonkelaarhuis, maar ook met andere relevante partners wordt het gesprek hierover continu gevoerd.
Beleidsmatig is een grote stap gezet op dit speerpunt met het vaststellen van de nieuwe verordening maatschappelijke ondersteuning. De beweging naar preventieve ondersteuning die goed lokaal is ingebed, is daarmee stevig ingezet. Hierbij wordt bijvoorbeeld eerst beoordeeld of binnen het eigen netwerk van de inwoner of via een algemene voorziening passende ondersteuning kan worden geboden. Pas wanneer deze mogelijkheden onvoldoende uitkomst bieden, wordt een maatwerkvoorziening overwogen.
In 2026 voeren we vanuit het Bonkelaarhuis een communicatiestrategie uit voor de verandering van ‘ik heb recht op ondersteuning’ naar ‘ik heb recht op een oplossing’. We blijven Wmo en jeugdhulp naar de voorkant samen met het Bonkelaarhuis uitvoeren en periodiek monitoren en evalueren. We hebben het Richtinggevend Kader voor de Toegang, lokale teams en integrale dienstverlening vanuit de VNG vertaald naar onze Sliedrechtse context. Deze analyse geeft een heldere richting aan de verdere doorontwikkeling van het Bonkelaarhuis en maakt het ook mogelijk om goed op de doorontwikkeling te sturen en te monitoren.
Wat betreft de jeugdhulp is lokaal met name ingezet op Jeugdhulp naar voren en Veilig Opgroeien is Teamwerk (VOiT). De werkwijze VOiT in Sliedrecht, waarbij nauw wordt samenwerkt met Veilig Thuis, de Gecertificeerde Instellingen (GI's) en de Raad voor de Kinderbescherming is een voorbeeld voor de regio. Daarnaast is werk gemaakt van gezamenlijk contractmanagement met de SOJ, zodat we als gemeenten beter kunnen sturen op de zorgaanbieders. Al deze verandertrajecten zijn gericht op afschaling en het beschikbaar en betaalbaar houden van de jeugdhulp. In 2026 blijven we inzetten op de doorontwikkeling van het lokale en regionale jeugdhulplandschap, met als (landelijke) richtinggevende kaders de Hervormingsagenda Jeugd en het Toekomstscenario Jeugd- en Gezinsbescherming. Eind 2024 is het verbeterprogramma beschikbare en betaalbare jeugdhulp in de regio van start gegaan, van waaruit we toewerken naar een aangescherpte inkoop en we de jeugdhulpplicht scherper duiden, afbakenen en dat verankeren in een nieuwe verordening per 1 januari 2026.
Om de houdbaarheid van de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo 2015) te verbeteren, bereidt het rijk een besluit voor om voor alle Wmo-voorzieningen waar nu het abonnementstarief geldt, een inkomensafhankelijke eigen bijdrage in te voeren. De inkomensafhankelijke eigen bijdrage is bedoeld om de toegankelijkheid van Wmo-voorzieningen te verbeteren voor mensen die deze het hardst nodig hebben. De invoering hiervan stond oorspronkelijk gepland voor 1 januari 2026, maar is inmiddels uitgesteld naar 1 januari 2027. Indien deze wijziging doorgevoerd wordt zal dit ook zijn lokale consequenties hebben. Hoe de nieuwe, inkomensafhankelijke eigen bijdrage er precies uit komt te zien en wanneer deze er komt is onduidelijk. In 2026 bereiden we samen met de GR Sociaal de eventuele verandering voor en spelen we in op ontwikkelingen.
In 2025 en 2026 bouwen we verder aan een voorliggend ondersteuningspakket voor kwetsbare inwoners die vanuit de centrumgemeente Dordrecht in Sliedrecht terecht komen op een beschermd wonen plek. Hierbij moet gedacht worden aan extra inzet op (woon)begeleiding, en overige ondersteuning die al vanuit het Bonkelaarhuis wordt geboden, maar nu voor deze groep wordt uitgebreid.
Om het hoofd te bieden aan de toename van psychische problematiek en de bijbehorende vraag naar zorg heeft het Rijk de opdracht gegeven tot vorming van zogenaamde ‘Mentale Gezondheidscentra'. Deze moeten lokaal gevormd worden en dus ook in Sliedrecht. In onze regio ligt op de opdracht om deze 'Mentale Gezondheidscentra' te vormen bij Yulius. Wij sturen erop dat koppeling met het Bonkelaarhuis plaatsvindt, zodat het voor inwoners helder is waar zij terecht kunnen en we vragen van inwoners integraal kunnen oppakken.
Met de ambities op het gebied van ruimtelijke vernieuwing ontstaat de ruimte om te werken aan de toekomstige Sliedrechtse samenleving. In 2026 gaan we hiermee van start vanuit de nieuwe woonzorgvisie en zullen we aansluiten op de ontwikkeling van een sociaal economische visie.
We blijven sturen op een overall uitvoering op basis van de gestelde uitgangspunten in het collegewerkprogramma en we borgen dat we een passend vangnet blijven bieden voor die inwoners die dat nodig hebben, ondanks de blijvend stijgende vraag naar zorg en ondersteuning.
We verstevigen het ‘normale leven’ door verbinding aan te brengen tussen gezondheid, sport, welzijn en onderwijs
We verstevigen het 'normale leven' door een stevigere verbinding aan te brengen tussen gezondheid, sport, welzijn en onderwijs. Hiervoor maken we gebruik van de middelen die het Rijk aan gemeenten heeft toegekend voor uitvoering van het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA). Ook in 2026 zetten we deze middelen effectief en versterkend in op onze lokale structuren. Bijvoorbeeld door het gedachtengoed van positieve gezondheid verder te integreren binnen de uitvoeringsplannen van maatschappelijke partners. Hierin staat de overtuiging “voorkomen is beter dan genezen” centraal. Om dit te realiseren wordt verder geïnvesteerd in preventieve voorzieningen.
Begin 2024 is er een Coördinator Sport en Preventie aangesteld. Hiermee is er uitvoeringskracht toegevoegd om onder andere de afspraken uit het Sportakkoord II verder invulling te geven. De verbinding tussen de verschillende maatschappelijke partners op het gebied van sport en preventie verstevigen we hiermee. In 2025 is de inzet geëvalueerd en is er gewerkt aan de versterking van de rol van de Coördinator Sport en Preventie in het preventieve veld. In 2026 wordt het helder of en op welke wijze we verdergaan met de invulling van deze rol.
In 2025 is in samenspraak met het kernteam van het Lokaal Sportakkoord II een start gemaakt met een plan van aanpak om sociale veiligheid en integriteit op lokaal niveau bij alle sportaanbieders waarmee de gemeente een relatie heeft te stimuleren en ondersteunen. Zodat we blijven voldoen aan de voorwaarden van het Lokaal Sportakkoord II. Hierin is focus aangebracht op drie hoofdonderwerpen: vitale sport aanbieders, vaardig in bewegen en sociaal veilig sporten. In 2026 wordt geëvalueerd in hoeverre dit de focus blijft of dat er eventuele aanvullende thema's worden toegevoegd.
We werken door aan logische ontmoetingsplekken ter ondersteuning van onze preventieve structuur. We ontwikkelen Stationsweg 4 verder tot een inspirerende plek voor een brede groep Sliedrechters, jong en oud.
Met de komst van een Integraal Kindcentrum (IKC) aan de Valkweg zien we kansen om meer verbindingen te leggen in de wijk. De exacte invulling van het IKC Valkweg wordt de komende periode verder ontwikkeld. In 2025 is gestart met het ontwerp en de bouw van de tijdelijke huisvesting.
Het aanpakken van (taal)achterstanden in het onderwijs, een doorgaande lijn van voorschoolse naar vroegschoolse educatie en de verbinding met partners als kinderopvang, bibliotheek, welzijnswerk en schoolmaatschappelijk werkers zijn belangrijke functies van een IKC.
We sturen in 2026 verder op de inrichting van de openbare ruimte. Het uitgangpunt hierbij is het faciliteren van sport en bewegen in combinatie met toegankelijke en aantrekkelijke ontmoetingsplekken voor onze inwoners.
We gaan de bestaanszekerheid en ontwikkelkansen van onze inwoners verstevigen
Bestaanszekerheid blijft een actueel thema waar het Rijk, als primair verantwoordelijke voor inkomensbeleid, ook nog steeds actief mee bezig is.
Verschillende (globale) ontwikkelingen maken dat het lastig is en blijft om inkomen en uitgaven van inwoners goed in balans te krijgen, met name voor inwoners met een lager inkomen.
Om de inwoners de ondersteuning te bieden die nodig is blijven we onverminderd inzetten op laagdrempelige hulp en ondersteuning vanuit het Bonkelaarhuis, waarin diverse partijen, ook de consulenten van de sociale dienst Drechtsteden, samenwerken om inwoners te ondersteunen. We hebben (financiële) hulp nabij georganiseerd. We werken vanuit het besef dat bestaanszekerheid de basis is en problemen op het gebied van bestaanszekerheid kunnen leiden tot andere hulp en ondersteuningsvragen als problemen niet tijdig worden aangepakt.
Om een zinvolle bijdrage te kunnen leveren aan de samenleving en om te werken aan ontwikkeling is bestaanszekerheid essentieel. Voor kinderen is de impact van opgroeien in armoede extra groot. We zorgen voor ontwikkelkansen voor alle kinderen met als doel kansengelijkheid, weerbaarheid en mentale gezondheid bij leerlingen te bevorderen.
We zijn gestart met de ontwikkelroutes (voorheen zorgroute). Eerst hebben we ons gericht op de ontwikkelroute van 2-6 jaar. In 2026 is er een ontwikkelroute gerealiseerd voor de leeftijd –9 maanden tot 18 jaar. Met de ontwikkelroute hebben we als doel de zorg en ondersteuning zo efficiënt mogelijk op elkaar af te stemmen en zo vroegtijdig mogelijk te kunnen signaleren, ook als het gaat om financiële belemmeringen.
We activeren het bijstandsbestand, omdat werk nog steeds de beste manier is om uit armoede te komen. Daarnaast draagt participeren, in welke vorm dan ook, bij aan het welbevinden van onze inwoners en versterkt het hun sociale netwerk en daarmee de zelfredzaamheid en vergroten we de kracht van de samenleving. Hierbij werken we blijvend, in samenwerking met de sociale Dienst Drechtsteden aan een goede keten van (ook lokale) activiteiten en voorzieningen die bijdragen aan de ontwikkeling van onze inwoners. We zorgen voor een goede samenhang tussen lokale voorzieningen zoals vrijwilligerswerk en participatieplaatsen en regionale voorzieningen zoals Drechtwerk en de Arbeidsmarktregio. Waarbij Drechtwerk zich in 2026 heeft ontwikkeld naar een sociaal ontwikkelbedrijf. En de Arbeidsmarktregio naar één duidelijk punt voor alle vragen rondom loopbaan en werk, voor zowel werkzoekenden als werkgevers, in het regionaal Werkcentrum. We zetten daarbij in op een lokaal punt van het Regionale Werkcentrum in Sliedrecht, waarin lokale en regionale partners onze inwoners ondersteunen bij ontwikkelen, leren en werken. Door dit te verbinden aan het Bonkelaarhuis kunnen we een breed loket aan ondersteuning aanbieden vanuit het Bonkelaarhuis.
Het ziet er naar uit dat de Participatiewet in Balans in 2025 vastgesteld gaat worden. De wetswijzingen die hierin worden vastgesteld moeten een plek krijgen in onze verordening Werk en Inkomen. Een belangrijke beoogde wijziging is dat we inwoners met een bijstandsuitkering de mogelijkheid bieden om zich te ontwikkelen en te kunnen participeren. Het doel is daarmee breder dan alleen ontwikkelen naar betaald werk.
Naast de Participatiewet in balans krijgen we ook te maken met (nu nog een wetsvoorstel) Wet van school naar duurzaam werk. Het doel van dit wetsvoorstel is om jongeren met een afstand tot de arbeidsmarkt de juiste begeleiding en ondersteuning te geven richting economische zelfstandigheid. Dit gebeurt met een aantal samenhangende maatregelen, waarbij de gemeenten bij volgende maatregelen direct betrokken zijn:
• De maximumleeftijd van de doelgroep van de Doorstroompunt-functie (voorheen RMC-functie) wordt verhoogd van 23 naar 27 jaar.
• Gemeenten krijgen in de Participatiewet een meer preventieve rol bij het ondersteunen van jongeren naar werk.
Het wetsvoorstel stimuleert de samenwerking tussen onderwijs, Doorstroompunten en gemeenten op casusniveau en bij een regionaal programma.
De beoogde doelgroep zijn jongeren in het praktijkonderwijs, voortgezet speciaal onderwijs, entreeopleiding van het middelbaar beroepsonderwijs, basisberoepsopleiding in de beroepsopleidende leerweg en voortijdig schoolverlaters. Het wetsvoorstel maakt daarbij maatwerk voor andere jongeren (buiten deze opleidingen) mogelijk.
Bij het creëren van ontwikkelkansen hebben we aandacht voor specifieke doelgroepen zoals statushouders. Statushouders maken een steeds groter deel uit van ons bijstandsbestand. Tegelijk zijn zij ook kansrijke nieuwe werknemers. Begeleiding naar participatie en werk vraagt specifieke op deze doelgroep toegesneden inzet en begeleiding.
We maken werk van veilige en veerkrachtige wijken en buurten
Voor het versterken van de veerkracht en de leefbaarheid zetten we in op een wijk- en buurtgerichte aanpak. Om tot een aanpak te komen is onderzoek gedaan naar en het opstellen van wijk en buurtagenda's. De uitkomsten en de opgedane ervaringen voor het opstellen van het plan van aanpak voor wijk en buurtagenda's in combinatie met de huidige inzet van het Welzijnswerk vormen de basis voor de verdere inzet en uitwerking in 2026.
In lijn met ons Integraal Veiligheidsplan 2023-2026 (IVP) blijven we inzetten op de vijf kernthema's: leefbaarheid, sociale stabiliteit, jeugd en veiligheid, ondermijning en fysieke veiligheid.
We werken eraan woonoverlast te beperken en personen in een kwetsbare positie met de juiste begeleiding en hulp veilig te kunnen laten wonen in de wijk. Toenemend maatschappelijk ongenoegen, de vergroting van polarisatie en radicalisering/extremisme proberen we samen met onze veiligheidspartners, maar ook met maatschappelijke partners en geloofsgemeenschappen te verminderen om zo de sociale stabiliteit te borgen.
Daarnaast blijven we aandacht hebben voor de aanpak jeugdoverlast en jeugdcriminaliteit. Er is sprake van een toenemende overlast door jongeren. Eind 2024 is er een samenscholingsverbod in gesteld om deze overlast tegen te gaan. Om de overlast structureel effectief te verminderen, is samenwerking tussen gemeente, politie, jongerenwerk en andere partners essentieel. Preventieve maatregelen, zoals het benaderen en begeleiden van jongeren op straat door het jongerenwerk, kunnen jongeren afleiden van ongewenst gedrag. Tegelijkertijd is het belangrijk om duidelijke grenzen te stellen en overtredingen aan te pakken met passende handhaving. Toch blijft jongerenoverlast een structureel probleem in Sliedrecht.
Een structurele en effectieve aanpak vereist nauwe samenwerking tussen gemeente, politie, jongerenwerk en andere partners. Daarbij moet het jongerenwerk anders worden ingezet. In plaats van vooral vanuit een vaste locatie te opereren, is een meer ambulante aanpak op straat noodzakelijk. Door jongeren actief te benaderen en te begeleiden in de openbare ruimte, worden zij gestimuleerd tot positief gedrag en afgehouden van ongewenste activiteiten.
Om dit effectief uit te voeren is inzet van het jongerenwerk noodzakelijk. Een grotere aanwezigheid en zichtbaarheid op straat zou ervoor zorgen dat problematische situaties sneller worden gesignaleerd en aangepakt. Daarom is het van belang het jongerenwerk anders in te richten dan wel te investeren in uitbreiding van het ambulante jongerenwerk, zodat deze aanpak daadwerkelijk gerealiseerd kan worden.
We versterken daarnaast onze inzet op ondermijning op de terreinen van automotive, bedrijventerreinen en het buitengebied door samen te werken in de regio. Daarnaast werken we in 2026 ook aan de fysieke veiligheid. Binnen het kernthema fysieke veiligheid is er aandacht voor de verkeersveiligheid, de gemeentelijke crisisorganisatie, de brandweerzorg, evenementenveiligheid, suswachten in de horecagebieden en toezicht en handhaving.
Omdat criminaliteit zich niet aan gemeentegrenzen houdt, is het belangrijk om krachten te bundelen om het waterbedeffect tussen de gemeenten van Drechtsteden Buiten zoveel mogelijk te voorkomen. Samenwerken is essentieel voor de inzet van (schaarse) capaciteit. Samenwerken is ook belangrijk om barrières op te werpen, zodat criminelen hun misdrijven niet kunnen en willen plegen in onze gemeente, maar ook niet buurgemeenten. We zetten daarom in op de voortzetting van het Bestuurlijk Interventie Team (BIT) met onze partners in Drechtsteden Buiten in 2025, in eerste instantie met wellicht nog een jaar subsidie vanuit de provincie. Vanaf 2026 door inzet van structurele middelen. Bovendien wordt het convenant VIOS (Veiligheid in en om Scholen) in 2025 en 2026 in samenwerking met buurgemeenten en partners herijkt, waarin afspraken en handelingsplannen met scholen, politie, gemeente en maatschappelijke partners worden vastgelegd.
Opvang vluchtelingen
Op dit moment is het lastig te voorspellen hoe het conflict in Oekraïne zich zal ontwikkelen.
Dit is bepalend voor de behoefte en de hulpvraag van de Oekraïense vluchtelingen. De Richtlijn Tijdelijke Bescherming, die het verblijf van Oekraïense vluchtelingen regelt, is verlengd tot maart 2026. Daarmee is zeker dat we ook in 2026 huisvesting, onderwijs en ondersteuning zullen bieden. Daarbij zien we dat een deel van de Oekraïense vluchtelingen zich bezint op een langdurig verblijf in Nederland. Daarmee vindt verschuiving plaats van het denken op korte termijn naar een midden tot lange termijn in relatie tot huisvesting, onderwijs en werk.
In 2026 verwachten we dat de asielopvang van het COA in Sliedrecht Noord operationeel is. Net als in de crisisnoodopvang in het gemeentekantoor, blijven we er met de komst van het azc, samen met onze partners, voor zorgen dat er voldoende activiteiten zijn voor asielzoekers, onderwijs voor kinderen toegankelijk is en geboden wordt en voor hen die na het verkrijgen van een status gekoppeld worden aan Sliedrecht de inburgering vroegtijdig wordt opgestart.
